Poławiacz

Nagrodzony Bram Stoker Award za 2016 rok "Poławiacz" Johna Langana uchodzi za współczesne arcydzieło wierd fiction. Powieść ta wychodzi jednak daleko poza wąsko pojęte ramy gatunkowe. Sama fabuła wydaje się banalna. Mamy dwóch ciężko doświadczonych przez los mężczyzn. Obaj w dramatycznych okolicznościach stracili rodziny. Starszy i już częściowo pogodzony z losem Abe bierze pod opiekę świeżo owdowiałego Dana proponując mu wspólne wędkowanie. Czynność ta pozwala im zająć czymś myśli i odreagować ból. Pewnego dnia, w drodze nad potok Holendra, zatrzymują się w przydrożnej knajpie. Howar, jej właściciel, usłyszawszy dokąd się wybierają, postanawia opowiedzieć im pewną historię. Długą historię, która wydarzyła się w tych okolicach przed dziewięćdziesięciu laty. Historię, która zarazem ma być ostrzeżeniem... No i właśnie ta historia stanowi sedno całej powieści. Urzekająca, tajemnicza, niepokojąca historia tytułowego Poławiacza.

Tak więc to nie w oryginalności fabuły tkwi siła tej powieści. Jest to, mimo wolnego tempa, zachwycająca opowieść, wciągająca gawęda, snuta niby od niechcenia, w sposób, który pozwala docenić kunszt autora, jego ciepłe, malownicze pióro. Langan kreśli na kartach tej powieści na wskroś realistyczne portrety bohaterów, umieszcza ich w na poły rzeczywistych, na poły fantasmagorycznych sceneriach. Zachwyca płynną narracją, sugestywnymi scenami zapadającymi w pamięć na długo jeszcze po zakończeniu lektury. "Poławiacz" jest powieścią na swój sposób szkatułkową, a zarazem hołdem oddanym wielkim pisarzom - przede wszystkim Hermanowi Melville'owi i jego "Moby Dickowi", ale pulsują w niej echa twórczości Poego, Lovecrafta, Blackwooda czy Le Fanu. Langan w elektryzujący, brawurowy wręcz sposób wykorzystał klasyczne motywy literatury grozy, tworząc świeże, odkrywcze dzieło. Inteligentne, pełne ukrytych metafor, nawiązań, smaczków które odnaleźć w niej mogą wielbiciele klasycznej literatury. "Poławiacz" jest zarazem pozbawiony pretensjonalności - fabuła jest jasna i klarowna, nie wymaga od czytelnika współudziału w odkrywaniu tej historii, wysiłku włożonego w próbę odkrycia drugiego dna, intencji autora. O czym zatem jest "Poławiacz"? To przede wszystkim opowieść o bólu, o stracie, o tęsknocie. Opowieść o śmierci i o tym jak trudno ostatecznie pożegnać się z nadzieją. Opowieść o ludzkich dramatach ubrana w płaszczyk literatury grozy. Brak w niej jednak współczesnych gatunkowych toposów, co czyni z niej uniwersalną przypowieść, wymykającą się gatunkowym schematom i pozwalającą umieścić "Poławiacza" bardziej na półce z literaturą piękną niż z horrorami. Sam Langan pisze w posłowiu: "długo szukałem wydawcy dla Poławiacza. Wydawcy literatury gatunkowej twierdzili, że jest zbyt literacki, z kolei wydawcy, literatury pięknej – że zbyt gatunkowy". Trudno się temu dziwić - to świetna powieść grozy, ale tak kunsztownie napisana, że należy ją odbierać przede wszystkim jako kawał dobrej literatury. Książka, która udowadnia, że wybitnych dzieł nie da się zaszufladkować.


John Langan (ur. 1969) to amerykański autor powieści, opowiadań i esejów. Jest magistrem filozofii, uczy kreatywnego pisania, mieszka z żoną i dziećmi w stanie Nowy Jork. Był finalistą International Horror Guild Award, a jego „Poławiacz” otrzymał Bram Stoker Award.