Uwaga, tramwaj! Eseje pantograficzne

Nieodłączny element miejskiego krajobrazu. Świadek małej i wielkiej historii. Cud techniki, zawalidroga, obiekt nostalgicznych westchnień. Słowem: tramwaj. Oto pięćdziesiąt efektownie zilustrowanych miniesejów ukazujących jego niezliczone oblicza.

Maciej Robert zabiera czytelnika w intrygującą podróż tropem tramwajowych przełomów, osobliwości i wzruszeń. Ze 150 lat wspólnej drogi tramwajów i ludzi wyławia znaczące epizody i momenty, które rozbłyskują niczym iskra przeskakująca między pantografem a siecią trakcyjną.

Napotkamy tu tramwaje przewożące poszukiwaczy złota nad rzeką Jukon i kursujące opustoszałymi ulicami podczas zamieszek w Kalkucie. Transportujące fekalia w nigeryjskim Lagos i rozwożące wodę pitną w bombardowanym ukraińskim Mikołajowie. Tramwaje w Hiroszimie, Innsbrucku i Aleksandrii, przy kole podbiegunowym, w amazońskiej dżungli i w kompleksie wiedeńskiego szpitala psychiatrycznego.

Spotkamy również Antonia Gaudíego zmierzającego w zamyśleniu prosto pod koła i Josifa Brodskiego na pokładzie weneckiego vaporetto. Cyrkowca, który postanowił przewieźć tramwajem słonicę, i tramwajarkę postrzeloną podczas Poznańskiego Czerwca. Pierwszą kobietę, którą dopuszczono do kierowania tramwajem w Australii, i powieściowego motorniczego, który pełnił tę funkcję w aż pięciu środkowoeuropejskich miastach.

Frapujące migawki z różnych czasów i zakątków świata, łączące relacje historyczne, inspiracje dziełami kultury, osobiste doświadczenia i literacką fantazję, układają się w opowieść o półtora wieku przemian technologicznych, historycznych, politycznych, społeczno-obyczajowych i kulturowych. A także o różnorodności ludzkich doświadczeń powiązanych z narodzinami, rozwojem, zmierzchem i odrodzeniem jednego środka transportu.

Ta książka to również jedyna w swoim rodzaju galeria tramwajów – także w dosłownym sensie, dzięki wysmakowanym, pełnym szczegółów ilustracjom Jacka Ambrożewskiego towarzyszącym każdemu z esejów.