Przewodnik po świecie dżdżownic w Polsce

Karol Darwin poświęcił dżdżownicom wiele lat badań i zwrócił uwagę na ich znaczenie w kształtowaniu gleby. Dżdżownice rozdrabniają materię organiczną, mieszają jej szczątki z glebą mineralną i drążą korytarze, które wpływają na napowietrzanie gleby oraz przepływ wody. Mimo to należą do najmniej znanych zwierząt naszego otoczenia, a polski czytelnik od dekad nie miał do dyspozycji żadnej współczesnej, przystępnej publikacji na ich temat. „Przewodnik po świecie dżdżownic w Polsce” zamyka tę lukę.

W książce Agnieszka Józefowska i Anna Rożen prowadzą czytelnika od ekologii dżdżownic i wyróżnianych grup ekologicznych, przez bioróżnorodność tych zwierząt od skali globalnej po polskie lasy, łąki, ogrody i tereny pokopalniane, oraz wpływ działalności człowieka: orki, urbanizacji i zmian klimatu, potem przechodzą do wermikompostowania oraz metod badań terenowych, by w końcu omówić anatomię dżdżownicy i zakończyć ilustrowanym kluczem do oznaczania gatunków. Z książki „Przewodnik po świecie dżdżownic w Polsce” czytelnik dowie się, dlaczego dżdżownice uważa się za inżynierów ekosystemu i doskonałe wskaźniki jakości gleby oraz co robić, żeby w ogrodzie i na działce zadbać o ich dobrostan: od ograniczenia przekopywania, przez ściółkowanie, po kompostowanie z udziałem dżdżownicy kompostowej Eisenia fetida.

Sercem publikacji jest klucz do oznaczania 16 gatunków pospolitych w Polsce, oparty na cechach widocznych gołym okiem: płacie głowowym, szczecinkach, siodełku i wzgórkach dojrzałości. Rozpoznasz dzięki niemu m.in. rosówkę (Lumbricus terrestris), Lumbricus rubellus czy Aporrectodea caliginosa, a zdjęcia żywych i utrwalonych osobników oraz czytelne schematy morfologiczne ułatwią weryfikację oznaczenia. Każdy gatunek opisano według jednolitego schematu: grupa ekologiczna, morfologia, występowanie i ciekawostka, a całość uzupełniają rysunki Adama Wierzbickiego. Wplecione w tekst cytaty z klasycznego dzieła Darwina i barwne ciekawostki, od bioluminescencji Eisenia lucens po mistrzostwa świata w worm charmingu, pokazują, że nauka o glebie może wciągać jak najlepsza opowieść przyrodnicza.

Ostatni rozdział odpowiada na pytania, które najczęściej zadają sobie miłośnicy przyrody: dlaczego dżdżownice wychodzą po deszczu, czy przecięta na pół dżdżownica przeżyje, kto zjada dżdżownice i czy same są jadalne.

Dzięki tej lekturze nauczysz się rozpoznawać gatunki dżdżownic we własnym ogrodzie i w terenie, oceniać jakość gleby po obecności dżdżownic oraz świadomie dbać o populacje tych zwierząt w praktyce ogrodniczej i rolniczej. Książka skierowana jest do studentów biologii, ochrony środowiska, rolnictwa i leśnictwa, nauczycieli, leśników, ogrodników, działkowców, rolników, edukatorów przyrodniczych oraz wszystkich zainteresowanych życiem pod powierzchnią gleby. Potwierdza to recenzent, prof. January Weiner: „Przeczytanie całości rozwiewa wątpliwości, a nawet budzi podziw dla skuteczności w klarownym przekazywaniu naukowych treści w zwięzłej formie.”